nine seconds

TRE VIGNE
TRE VIGNE M

Tre Vigne, Travaglini, Gattinara, Italië 2011

9 seconds, Proefschrift

9 seconden of 12 uur? Snel een wijn keuren kan iedereen, maar er zijn wijnen die tijd nodig hebben. Soms een uur, soms een dag. Via slow tasting dring je door tot de essentie.
proefnotities Jan van Lissum

9 seconds is een platform voor bijzondere en aparte wijnen. Dat zijn niet per se de duurste, want ook op een lager prijsniveau zijn excellente flessen met een bijzonder verhaal te koop. De titel staat voor een bepaalde kwaliteit van afdronk van een wijn. Met 9 seconden afdronk is een wijn in de theorie lang van afdronk. En terwijl elke goede proever op dat moment concludeert dat hij met een interessante wijn te maken heeft, stopt hier de theorie. Latere fases bestaan gewoonweg niet na 9 seconden. Het perfecte moment waarop wijn zijn intrinsieke, unieke waarde toont, ligt echter verder weg, vaak enkele uren, soms wel tot twee dagen. Dan is het een beleving om hem te proeven en om er over te schrijven…

Importeur: Pallas Wines, Waddinxveen, 0180-635128
www.pallaswines.nl
Achtergrond

Het eerste dat opvalt is de fles. De asymmetrische vervorming ervan doet wat denken aan een schilderij van Dali, maar er is hier geen sprake van artistieke marketing. De fles werd in 1958 ontworpen door Giancarlo Travaglini, die toen net de leiding over het familiebedrijf van zijn vader had overgenomen. Het opvallende buikje van de fles vangt het depot op bij het uitschenken, zodat decanteren niet nodig is. Ook liet Giancarlo de fles maken van donker glas, om de wijn te beschermen tegen teveel licht.

Gattinara, ten zuiden van de Alpen en zo’n 150 km noordelijker dan het Barologebied, omvat niet meer dan 90 hectare aan wijngaarden. In deze koelere regio in Piemonte lopen de dag- en nachttemperaturen soms ver uiteen. In de maanden augustus/september liggen de temperaturen overdag rond de 23 tot 25 graden, terwijl het ’s nachts afkoelt tot 7-10 graden.
De nebbiolo-druif, hier spanna genaamd, levert er verfijnde, elegante wijnen die sterk afwijken van barolo. Dat heeft te maken met het microklimaat en de rotsachtige bodem van vulkanische oorsprong waardoor de wijnen een karakteristieke mineraliteit en een levendige zuurgraad bezitten. Elf producenten telt de appellatie, waarvan er vier ook naar het buitenland exporteren.

Met 59 hectare aan wijngaarden, grotendeels beplant met nebbiolo, is het bijna 100 jaar oude Travaglini het grootste wijnbedrijf in Gattinara. Grondlegger was Clemente Travaglini, die in 1920 zelf wijn ging maken en als eerste een eigen winery vestigde in het stadje Gattinara.
Clemente’s kleinzoon Giancarlo richtte zich vanaf 1958 op kwaliteitsverbetering op alle fronten, en daarmee kreeg het familiebedrijf een echte voorbeeldfunctie in het gebied. Hij breidde het wijngaardbezit uit, moderniseerde de kelder en deel veel onderzoek op het gebied van wijnbouw en vinificatie. In 1967 kreeg Gattinara de DOC-status, in 1990 gevolgd door de DOCG-status.
De vierde generatie – Cinzia Travaglini en haar echtgenoot en wijnmaker Massimo Collauto – gingen in 2004 verder op de weg die Giancarlo was ingeslagen en worden sinds een paar jaar bijgestaan door hun dochters Alessia en Carolina.

De wijnstokken zijn tussen de 6 en 60 jaar oud. Een klein perceel is beplant met de regionale rassen bonarda en vespolina die gebruikt worden voor de cuvée Cinzia. De wijngaarden liggen op 320 tot 420 m hoogte en de stokken hebben een zuid-zuidwestelijke oriëntatie en de plantdichtheid varieert van 3500 (oudere stokken) tot 5000 (jongere) stokken per hectare.

De wijnen, die wereldwijd zeer hoog gewaardeerd worden, zijn na een jaar of 5, 6 op dronk en gaan meestal meer dan 10 jaar mee. Ze rijpen veelal in grote vaten van Slavonisch eiken.
Het portfolio omvat inmiddels zeven wijnen, met de nebbiolo-druif in de hoofdrol:

  • Gattinara DOCG
  • Gattinara Tre Vigne DOCG
  • Gattinara Riserva DOCG
  • Il Sogno – gemaakt van overrijpe druiven – vergelijkbaar met amarone
  • Nebole Metodo Classico – mousserende blanc de noirs, waarbij alleen nebbiolo-druiven van de bovenkant van de tros gebruikt worden
  • Nebbiolo Coste della Sesia DOC – afkomstig van jongere wijngaarden
  • Cinzia – nebbiolo aangevuld met 5% bonarda en vespolina, afkomstig van lager gelegen wijngaarden
Proefnotities
Eerste indrukken

Troebele, bruinrode kleur, evenwichtig en smaakvol, gerijpt fruit, terroirexpressie. Mooie tannine, goede zuurgraad, ontwikkelt zich langzaam, mooie sousbois-impressie. Elegant, zijdeachtig mondgevoel, herfsttonen, kruiden, goed versmolten. Mooie evolutie, uitstekende lengte.

Na 2 uur

Veel souplesse, mooi uitgerijpt, uitstekend geïntegreerde geuraroma’s, evenwichtig, fragiel, stabiele, lang aanhoudende tonen, finesse alom, gerijpt fruit. Slanke mondbeleving, de smaken zijn nog mooier uitgekristalliseerd, fijne kruidigheid, oriëntaals, soja, bijzonder mooie gastronomische wijn.

Na 4 uur

De wijn blijft lang intact, geur en smaak groeien nog meer naar elkaar toe, tannine komt malser en zachter over, smaak is nog steeds in optimale conditie, bijna totaal versmolten, afdronk wordt steeds langer.

Na 6 uur

Smaakbeleving blijft nog aanwezig, maar de finesse verdwijnt, de zuren worden scherper, de afdronk korter.

Technische gegevens

Totaal wijngaardbezit 59 hectare
Ligging wijngaarden 320-420 m hoogte, zuid-zuidwestelijke oriëntatie
Druivenras nebbiolo
Leeftijd stokken 10-65 jaar
Bodem vulkanische oorsprong, rotsachtig, rijk aan mineralen, met porfier, graniet en ijzer
Herkomst druiven geproefde wijn drie historische wijngaarden: Lurghe – relatief veel klei in de bodem, Permolone – rotsachtige bodem, Alice – hoogste ligging (420 m), waar een lichte bries de wijn elegantie geeft
Vinificatie 15-18 dagen fermentatie op rvs bij gecontroleerde temperatuur
Oudering 80% van de wijn rijpte 40 maanden rijping in grote vaten van Slavonisch eiken, 20% rijpte de laatste 10 maanden in Franse barriques, 8-10 maanden flesrijping
Alcohol 13,5%

familie Travaglini

Massimo Collauto, Cinzia Travaglini en hun dochters Alessia en Carolina