De pergola van Ivo Ivaniš in Cavtat
Tijdens een recent bezoek aan Ivo Ivaniš – in 2020 in Nederland verkozen tot Vinoloog van het Jaar – in Cavtat, Kroatië, proefden wij een selectie interessante wijnen, waaronder de in minimale hoeveelheden geproduceerde natuurwijnen van Ivo zelf, afkomstig van enkele kleine percelen en pergolawijnstokken.
proefnotities Jan van Lissum
Voor liefhebbers van eigenzinnige wijnen heeft Kroatië veel te bieden. Wijnbouw kent er een langere historie dan in Italië en autochtone druivenrassen die elders niet of nauwelijks voorkomen spelen er nog altijd de hoofdrol. Daarnaast kent het land uiteenlopende klimaatzones. Zo kent Istrië in het noordwesten een gematigd klimaat met invloed van de Adriatische Zee en koele lucht uit de Alpen, terwijl het zuidelijke kustgebied Dalmatië juist gekenmerkt wordt door een zeer warm en droog klimaat. Totaal anders is weer het continentale klimaat in Slavonië en andere regio’s in het binnenland, waar je hete zomers en koude winters kunt verwachten.
70% van de productie bestaat uit witte wijnen, meestal afkomstig uit het binnenland, met inheemse druiven als graševina, malvazija istarska en pošip in de hoofdrollen. Het belangrijkste rode druivenras, plavac mali, vormt de basis van stevige wijnen uit Dalmatië en het schiereiland Peljesac. Hij is verwant aan de druiven zinfandel en primitivo.
Ivo Ivaniš
Kleinschalige productie is toonaangevend in Kroatië. De bijna 23.000 hectare aan wijngaarden is verdeeld over zo’n 1600 producenten en veel daarvan zijn te beschouwen als boutique wineries, met karaktervolle wijnen van hoog niveau.
Een relatief kleine productie betekent ook naar verhouding weinig export. Veel wijn wordt in eigen land geconsumeerd, en bovendien is het afgelopen decennium het aantal toeristen dat ter plekke kennismaakt met Kroatische wijnen sterk toegenomen.
Zo neemt de internationale interesse toe en steeds meer jonge producenten weten traditie en authentieke druivenrassen op aantrekkelijke wijze te combineren met innovatie en experiment.
Ook in Nederland geniet Kroatische wijn inmiddels de nodige bekendheid, met name bij de betere restaurants. De afgelopen decennia stonden verschillende vooraanstaande producenten op de beursvloer van Wine Professional, zoals Enjingi, Benvenuti en Kozlovic. En gespecialiseerde importeurs als Taste of Croatia en Croatian Grapes presenteren met regelmaat interessante nieuwe vondsten.
Fermentatievat
Cavtat
Wij bezochten het plaatsje Cavtat, ten zuiden van Dubrovnik aan de Dalmatische kust, waar Ivo Ivaniš – Vinoloog van het Jaar 2020 en dikwijls een van onze wijnschrijvers tijdens Wine Professional – sinds een paar jaar zijn eigen natuurwijnen maakt. Boutique winery is nog iets te veel omvattend voor de minimale volumes die zijn kleine percelen opleveren, maar kwalitatief maken de wijnen zeker aanspraak op de term boutiquewijn. De witte malvasia’s zijn afkomstig van een paar pergolawijnstokken van 40 jaar oud, de rode plavac mali-druiven komen van een 20 jaar oude stokken elders in de Konavle-vallei.
Emily & Plavac Mali
De malvasia die Ivo maakt is genoemd naar zijn eerste kleindochter, Emily. Het is een natuurlijk gemaakt orange wine, met zo’n 2 jaar flesrijping. De eerste jaargang, 2022, leverde 27 flessen op, in 2023 bottelde Ivo er slechts 12 en de opbrengst van 2024 was 20 flessen. De plavac mali komt van 20 jaar oude stokken.Emily
***
Emily, Ivo Ivaniš, Konavle Valley, Kroatië 2022
Malvasia, 40 jaar oude stokken, handgeplukt en gekneusd, 2 weken maceratie en fermentatie, 2 jaar flesrijping; oranje kleur, aanvankelijk muf in geur en smaak, na openstaan mooi gerijpt fruit, impressies van abrikoos en noten, intense bitters, veel sap en inhoud, breed, rijk en vol, goed versmolten, mooi droge finale, brede nagalm, heel bijzondere wijn voor maaltijd of meditatie (13%)
***(*)
Emily, Ivo Ivaniš, Konavle Valley, Kroatië 2023
Malvasia; elegante kleur oranje, schoon, sympathieke notentoets, mooi fruitig, licht peperig, floraal, de smaak is fijn van structuur, mandarijn, hoge zuren, levendig, kruidig, meer balans dan 2022, rond en zalvend mondcontact, grote verrassing
Plavac Mali
**
Plavac Mali, Ivo Ivaniš, Konavle Valley, Kroatië 2022
80% plavac mali, 20% merlot, rijping in pvc; paarsrood, ontwikkeld, rijp fruit, goede balans, iets te kruidig, goede tannine, licht drogend
**(*)
Plavac Mali, Ivo Ivaniš, Konavle Valley, Kroatië 2023
100% plavac mali; fruitig, goede zuren, mooie lengte, evenwichtig, aangenaam doordrinkbare wijn voor aan tafel
**(*)
Plavac Mali, Ivo Ivaniš, Konavle Valley, Kroatië 2024
100% plavac mali, houtrijping; mooie kleur, goed fruit, evenwichtig en aangenaam
