nine seconds

Penfolds Grange 75 D
Penfolds Grange 75 M

Penfolds Grange Hermitage Bin 95, South Australia, Australië 1975

9 seconds, Proefschrift

9 seconden of 12 uur? Snel een wijn keuren kan iedereen, maar er zijn wijnen die tijd nodig hebben. Soms een uur, soms een dag. Via slow tasting dring je door tot de essentie.
proefnotities Jan van Lissum

9 seconds is een platform voor bijzondere en aparte wijnen. Dat zijn niet per se de duurste, want ook op een lager prijsniveau zijn excellente flessen met een bijzonder verhaal te koop. De titel staat voor een bepaalde kwaliteit van afdronk van een wijn. Met 9 seconden afdronk is een wijn in de theorie lang van afdronk. En terwijl elke goede proever op dat moment concludeert dat hij met een interessante wijn te maken heeft, stopt hier de theorie. Latere fases bestaan gewoonweg niet na 9 seconden. Het perfecte moment waarop wijn zijn intrinsieke, unieke waarde toont, ligt echter verder weg, vaak enkele uren, soms wel tot twee dagen. Dan is het een beleving om hem te proeven en om er over te schrijven…

Importeur: Fourcroy Nederland, Bussum, 035-6952929 www.fourcroy.nl

Achtergrond

‘Grapes of all kinds are used, the uniformity which is so great a consideration, is secured by blending the wines when they are two or three years old. This is done under Mrs Penfold’s personal supervision, not in conformity with any fixed and definite rule but entirely according to her judgment and taste’, zo kon men in juni 1874 lezen in The Adelaide Register. Blenden naar eigen smaak, zonder vaste regels: het was toen al een hoofdelement in de filosofie van Penfolds. Dertig jaar daarvoor waren Dr. Christopher Rawson Penfold en zijn vrouw Mary naar Australië geëmigreerd om zich te vestigen op het Magill Estate in Adelaide. Ze hadden er druivenstokken geplant en de meestal versterkte wijnen die ze maakten waren aanvankelijk bedoeld voor medische doeleinden. Christopher kreeg het al snel zeer druk met zijn dokterspraktijk en Mary wijdde zich helemaal aan het toezicht op de wijngaard en het wijnmaken. Ze experimenteerde graag, maakte blends naar eigen smaakvoorkeur en vormde het bedrijf binnen korte tijd om tot serieuze en succesvolle winery. Christopher stierf in 1870, Mary in 1896 en rond 1900 was Penfolds de grootste wijnproducent van het land.

Ook Max Schubert experimenteerde graag. Op 16-jarige leeftijd, in 1931, kon hij als loopjongen aan de slag bij Penfolds – een langgekoesterde droom kwam uit. In 1948 had hij het geschopt tot de eerste hoofdwijnmaker van het bedrijf. Een studiereis naar Spanje, Portugal en vooral de Bordeauxstreek inspireerde hem zo sterk, dat hij bij Penfolds een geheel nieuwe wijn wilde ontwikkelen. Geen port- of sherryachtige wijn, zoals in Australië de trend was, maar een wijn met een Europees karakter en bewaarpotentieel. Shiraz, een van de druivenrassen die Dr. Penfold in 1844 had aangeplant op het Magill Estate, vormde de basis, maar Schubert beperkte zich niet tot één wijngaard. Hij ging blenden: verschillende percelen, verschillende wijngaarden en uiteindelijk zelfs druiven uit verschillende streken – de rijpste en beste druiven die hij ieder oogstjaar kon vinden. Misschien waren het de sherrywijnen die hij in Spanje had geproefd die hem inspireerden tot het maken van een blend. Of was het wellicht het voorbeeld van Mary Penfold, die er destijds op los blendde, ‘entirely according to her judgment and taste’ ?
De vinificatie was klassiek, gericht op een lange flesrijping. Vergisting bij hoge temperatuur en lange houtrijping, waarbij het nieuwe Amerikaanse hout vooral diende om de aromatische structuur te ondersteunen. Schuberts werkgevers waren aanvankelijk niet overtuigd. De eerste drie Grange Hermitages – oogstjaar 1951, ’52 en ’53 – werden niet goed genoeg bevonden en het project werd afgekeurd. Schubert gaf echter niet op en bleef in het geheim de Grange jaar na jaar perfectioneren. In 1960 kreeg hij uiteindelijk groen licht en de rest is geschiedenis.

Penfolds Grange groeide uit tot de icoonwijn van Australië en wordt sinds 2001 officieel gerekend tot het nationale erfgoed. (‘Hermitage’, een andere benaming van syrah/shiraz, verdween op den duur van het etiket). Max Schubert bleef tot 1975 hoofdwijnmaker bij Penfolds en werd in 1988 door Decanter uitgeroepen tot Man of the Year.
Lees hier een artikel uit het Proefschrift-archief over een Penfolds Grange proeverij met maar liefst 30 jaargangen.

Proefnotities
Eerste indrukken

Zeer homogeen uiterlijk, donkere, siroopachtige kleur met dun evolutierandje. Heel fijne geurwaaier, prachtige balans. Rijp, delicaat, complex en aromatisch van smaak, zeer veel lengte. Cederhout, gerijpt fruit, fraaie tannine, elegant sap.

Na decanteren

Kleur, geur en smaak blijven dezelfde conditie houden. Zacht, gerijpt, rijke, aromatische smaak, mooie tannine, cederhout. Groots.

Na 4 uur

De wijn is nog breder uitgewaaierd. Geur- en smaakaroma’s liggen volledig in elkaars verlengde. Tannine presenteert zich nog mooier.

Na 6 uur

Geleidelijk verandert de wijn. De elegantie blijft intact, geur- en smaakaroma’s zijn identiek. Gastronomische mogelijkheden zijn geoptimaliseerd. Tonen van cederhout en rijp fruit zijn nog altijd in goede conditie.

Na 10 uur

De ontwikkeling komt op gang. Impressies van cederhout en truffel nemen het over. De finesse wordt versmald en de smaak verliest wat lengte. Deze fles Grange 1975 is duidelijk in betere conditie dan die in 2001 geproefd werd tijdens de legendarische proeverij die we onlangs hier beschreven. Het is duidelijk dat hij onder optimale omstandigheden is bewaard.

Technische gegevens

Assemblage 90% syrah, 10% cabernet sauvignon
Herkomst druiven Grange Vineyard, Magill en Kalimna Vineyard, Barossa Valley
Vinificatie fermentatie bij hoge temperatuur
Opvoeding 18 maanden rijping in nieuwe Amerikaanse eiken vaten
Alcohol 13,4%
Zuurgraad 5,8 gr/l

Wijnmaker Max Schubert

Max Schubert, hoofdwijnmaker bij Penfolds van 1948 tot 1975