nine seconds

Greco di Tufo
FLES Greco di Tufo

Giallo d’Arles, Quintodecimo, Greco di Tufo, Italië 2020

9 seconds, Proefschrift

9 seconden of 12 uur? Snel een wijn keuren kan iedereen, maar er zijn wijnen die tijd nodig hebben. Soms een uur, soms een dag. Via slow tasting dring je door tot de essentie.
proefnotities Jan van Lissum

9 seconds is een platform voor bijzondere en aparte wijnen. Dat zijn niet per se de duurste, want ook op een lager prijsniveau zijn excellente flessen met een bijzonder verhaal te koop. De titel staat voor een bepaalde kwaliteit van afdronk van een wijn. Met 9 seconden afdronk is een wijn in de theorie lang van afdronk. En terwijl elke goede proever op dat moment concludeert dat hij met een interessante wijn te maken heeft, stopt hier de theorie. Latere fases bestaan gewoonweg niet na 9 seconden. Het perfecte moment waarop wijn zijn intrinsieke, unieke waarde toont, ligt echter verder weg, vaak enkele uren, soms wel tot twee dagen. Dan is het een beleving om hem te proeven en om er over te schrijven…

Importeur: Vinites, Haarlem, 023-5539090
www.vinites.com
Achtergrond

De naam van de wijn, Giallo d’Arles (‘geel van Arles’) is een eerbetoon aan Vincent van Gogh. In de twee jaar (1888-1889) dat hij in het Zuid-Franse Arles woonde en werkte, nam de kleurenrijkdom van zijn schilderijen toe en kreeg zijn favoriete kleur geel een warme, gouden gloed. De uitgesproken kleur doet denken aan die van deze wijn. Zodra de druif, greco di tufo, helemaal rijp is, wordt de schil bijna amberkleurig en de most is okergeel. Wijnmaker Luigi Moio laat het karakter van de druif, inclusief de kleur, én die van het terroir van de gemeente Tufo, optimaal tot hun recht komen.

De Giallo d’Arles is gemaakt van 100% greco di tufo, afkomstig van één enkele wijngaard in Tufo. De vulkanische, mineralige bodem geeft de wijn een sterke terroirinvloed, de druiven worden op hun rijpst geplukt en om de kleurintensiteit te doen toenemen, fermenteert een deel van de wijn in nieuwe barriques. Tot slot wordt de wijn ongeklaard gebotteld. Moio beschouwt de wijn zelf als een ‘extreme interpretatie’ van de greco di tufo.

Luigi is de zoon van Michele Moio, wijnmaker in Mondragone (Campanië), die in de jaren vijftig de beroemde wijn Falerno nieuw leven inblies. Voor Romeinse auteurs als Ovidius, Horatius, Catullus en Plinius was Falerno een van de beste wijnen uit hun tijd. Mondragone ligt in de regio die 2000 jaar geleden de Ager Falernu werd genoemd. Michele Moio noemde zijn wijn op basis van 100% primitivo de Falerno van de moderne tijd.
De jonge Luigi was gefascineerd door het werk van zijn vader en combineerde net als zijn vader gevoel voor traditie en historisch besef met de ambitie om met natuurlijke middelen iets moois en waardevols te creëren. Het verlangen om kennis te vergaren en onderzoek te doen waren bij hem nog sterker aanwezig. Geen wonder dus dat hij na zijn studies oenologie en landbouwkunde nog eens vijf jaar promotieonderzoek deed naar wijnaroma’s aan een instituut in Bourgogne.
De studie en het verblijf in Frankrijk wakkerden zijn passie voor wijn, wijnbouw en wijnmaken aan en verbreedden en versterkten zijn eigen inzichten op dat terrein. In 2001 begon hij in zijn geboortestreek samen met zijn vrouw Laura aan hun levenswerk: Quintodecimo. Doel: authentieke, expressieve terroirwijnen maken met bewaarpotentieel.
Het wijnhuis ligt in Mirabella Eclano in Irpinia, het bergachtige en bosrijke binnenland zo’n 80 kilometer ten noordoosten van Napels, in het hart van de appellatie Taurasi. De Apennijnen zijn hier bepalend voor het klimaat. Er valt veel neerslag (600-800 mm), de temperaturen schommelen sterk, de winters zijn streng met veel sneeuwval en de zomers zijn vrij mild. De bodem bestaat uit kalkhoudende klei met een vulkanische ondergrond.

Quintodecimo produceert drie witte en drie rode wijnen.
De witte wijnen zijn alle drie monocepage- (van de regionale rassen fiano, falanghina en greco) en single vineyard-wijnen. Iedere wijngaard vormt het ideale terroir voor het desbetreffende druivenras, zodat de expressie van druif, bodem en oogstjaar telkens optimaal zijn. Zo ligt de wijngaard van de Giallo d’Arles in Tufo: de bakermat van de greco di tufo. Aardig detail is dat sommige historici en wijnbouwers menen dat deze ooit door de oude Grieken geïntroduceerde druif (vandaar de naam ‘greco’) in de Romeinse tijd deel uitmaakte van de blend van de beroemde Falerno – de antieke wijn die door Luigi Moio’s vader uit de vergetelheid werd gehaald. De witte wijnen:

  • Exultet, Fiano di Avellino
  • Giallo d’Arles, Greco di Tufo
  • Via del Campo, Irpinia Falanghina

De rode wijnen van Quintodecimo worden gemaakt van de autochtone aglianico-druif en bezitten elk hun eigen terroirkenmerken. Twee ervan zijn single vineyard-wijnen.

  • Vigna Quintodecimo, Taurasi Riserva (2 hectare grote wijngaard)
  • Vigna Grande Cerzito, Taurasi Riserva (1 hectare grote wijngaard)
  • Terra d’Eclano, Irpinia Aglianico (afkomstig van vijf aglianico-wijngaarden)
Proefnotities
Eerste indrukken

Geelgroen van kleur, ingetogen geur met uitgesproken florale tonen, mooie licht pikante aanzet, rijp fruit, prachtige zuren zorgen voor bite, fijn als een ballerina, barstensvol mineralen, veel sap, toppresentatie, vraagt om decanteren, zeer veel energie en lengte, spritzig, fris en slank, maakt direct al een grootse indruk.

Na 2 uur

Nog steeds ingetogen geur en smaak, florale impressies staan voorop, daarnaast een rijke fruitimpressie. Mooie aanzet, heel goede balans tussen rijp fruit en zuren, zuren zijn hier zeer expressief en zorgen voor bite, contrast en lengte. Levendige smaaksensatie, alles zit op zijn plek. Harmonieuze, rijke wijn met mineralige tonen afkomstig van de kalkrijke vulkanische bodem en duidelijke kenmerken van de greco-druif. De aroma’s van het begin krijgen nu wat meer ronding en vulling, zeer veel lengte.

Na 4 uur

Geur is nog altijd ingetogen, de aroma’s dicht opeengepakt. In de smaak rijke, rijpe tonen met veel zuren, bite en fijn bittertje. Volle, sappige mondbeleving, nog altijd in balans, prachtige vulling, harmonieus, grootse finale. Gastronomische wijn bij uitstek.

Na 8 uur

Blijft complex en mondvullend, alles nog steeds in perfecte conditie, rijk aan energie, zeer veel lengte. Wijn die zeer goed presteert in de gastronomie, hij kan strakke maar ook vette tonen in gerechten goed aan. Opvallend is hoe traag de wijn zich ontwikkelt. De frisse, spritzige aroma’s van het begin worden zeer geleidelijk ronder en voller en komen na uren eerder breed, vullend en gerijpt over. Een van de hoogtepunten van de Wine Professional Box-wijnen van dit jaar.

Technische gegevens

Druivenras greco di tufo
Leeftijd stokken 19 jaar
Ligging wijngaard op 450 m hoogte
Oriëntatie zuidwestelijk
Bodem kalkhoudende klei met vulkanische ondergrond
Wijnteelt biologisch
Vinificatie oogst medio oktober bij volledige rijpheid van de druiven, fermentatie in rvs (70%) en nieuwe eiken barriques (30%)
Opvoeding 8 maanden op fijne lies, met regelmatige bâtonnage
Alcohol 13,5%
Prijs per fles € 49,95

Luigi Moio

Luigi Moio