Iedere wijnliefhebber en -kenner weet dat de Ahr bekend staat als een prima gebied voor spät- & frühburgunders. Maar hoe zit het eigenlijk met de andere wijnen van de Ahr, zoals blanc de noir? Proefschrift ging op onderzoek en sprak met een aantal wijnmakers die deze variant heel serieus nemen.
tekst Hans van de Meeberg, proefnotities Jan van Lissum
blancs de noir

Blanc de Noir uit de Ahr

‘In Duitsland is de binnenlandse vraag naar witte wijnen sterk gestegen, en daarom planten sommige wijnmakers hun rode wijngaarden om naar witte’, vertelt Peter Kriechel, wijnproducent en bestuurslid van de vereniging van producenten van de Ahr. ‘Het vervangen van wijngaarden is een ingrijpende beslissing, je bent toch snel zes jaar verder voordat de wijngaard wijn gaat leveren. Natuurlijk worden er ook wel eens wijngaarden in de Ahr herplant, maar wij kunnen heel flexibel zijn door onze belangrijkste druif, de spätburgunder, ook te gebruiken voor blanc de noir (BdN) als de vraag naar rood terugloopt. Dat laatste zien we in de Ahr overigens niet.’
Alhoewel veel Ahr-wijnmakers hun BdN op de prijslijst tussen de witte wijnen zetten, is dat volgens de regels van het Duitse wijninstituut niet toegestaan. De term ‘witte wijn’ is uitsluitend voor wijnen gemaakt van witte druiven. In de Ahr wordt de meeste BdN van spätburgunder gemaakt. Inmiddels is blanc de noir de tweede wijnsoort in volume in de Ahr, na de spätburgunders.
Dennis Appel
Dennis Appel

Wat is blanc de noir?

Blanc de noir, een term oorspronkelijk afkomstig uit de Champagne, waar het de aanduiding is voor het gebruik van rode druiven (pinot noir en meunier) in champagne, werd eind jaren tachtig voor het eerst gebruikt door een aantal sektproducenten in Duitsland.
Terwijl ze in de Champagne alleen rijpe rode druiven van absolute topkwaliteit gebruiken, werd BdN in het begin in Duitsland door veel wijnboeren gebruikt om afgekeurde of onrijpe rode druiven te verwerken. Dat kwam het imago van deze categorie niet echt ten goede! Tel daarbij op het feit dat zowel (wijn)consumenten als restaurateurs en sommeliers niet echt weten waar ze deze variëteit moeten plaatsen, zodat deze vaak onder het kopje roséwijnen wordt geplaatst, en je hebt echt een probleemproduct!

Best of both worlds

Mits goed gemaakt, van rijpe, onbeschadigde kwaliteitsdruiven, combineert BdN het beste van beide soorten: alle druifkwaliteiten van een rode wijn zonder de smaakverstorende tannine en door het subtiel persen van de druiven nooit de hoge zuurgraad zoals bij sommige witte wijnen. Reden voor Julia Bertram om naast haar rode wijnen serieus werk van BdN te maken. Naast haar instap ‘Handwerk Blanc de Noir’, die ze overigens van wat grotere, onbeschadigde rijpe druiven van geselecteerde wijngaarden maakt, heeft Julia sinds dit jaar ook een variant van oude stokken (Alte Reben). ‘Er is best een grote vraag naar deze zomerwijnen. Maar ik maak wijnen naar mijn visie: droger met veel minder suikers, een laag alcoholpercentage (11,5%) en meer aciditeit, zodat ze mooi gecombineerd kunnen worden met gastronomie. Het is nu voornamelijk een product voor de interne Duitse markt, alhoewel we onlangs voor het eerst een paar dozen aan onze Belgische importeur hebben verkocht.’
Haar ‘Alte Reben’ variant is afkomstig van meer dan 50 jaar oude stokken van twee percelen in Mayschoβ. ‘Deze variant maken we dit jaar voor het eerst. Mijn man Benedikt Baltes (met wie ze nu het gezamenlijke wijnbedrijf Bertram-Baltes runt – red.) heeft in 2010 en 2012 een BdN gemaakt die eigenlijk na verloop van tijd steeds beter werd. Ik geloof daarin en ook dat deze wijn van oude stokken pas over een jaar of vijf tot zeven richting zijn top gaat.’

Julia Bertram
Julia Bertram

Onontdekt potentieel

Ook bij Meyer-Näkel wordt niet stilgezeten. Daar zijn ze al langere tijd bezig met het maken van BdN onder de passende naam ‘Illusion’. Dennis Appel benadrukt het belang van een kwalitatieve BdN. ‘Bij ons is dit een van de belangrijkste variëteiten na de rode wijnen. Ik geloof dat er nog veel meer mee kan. Het potentieel is nog niet helemaal ontdekt door producenten en nog relatief onbekend bij sommeliers.’ Appel laat de potentie van een oudere blanc de noir proeven. ‘Deze 2011 heeft haast de rijpheid van een oude riesling’, stelt hij, ‘en een net zo diepe gouden kleur. Van ‘noir’ is niets meer terug te zien.’

Bij een andere producent, Sermann, is sinds 2017 de 7e generatie, Lukas Sermann, aan het roer gekomen. Hij is bezig de koers van het bedrijf in Altenahr te verleggen. ‘We hebben de ‘coolste’ spots in de Ahr, waar we eigenlijk nog te weinig gebruik van maken. Dat zijn we aan het veranderen. Onze focus wordt naast onze klassiekers als spät- en frühburgunder de blanc de noir en bepaalde witte wijnen (riesling, weissburgunder en sauvignon blanc) die goed gedijen op onze ultrasteile hellingen.

Gypsy One

Op het gebied van BdN is Sermann erg succesvol met zijn Bellabianca Blanc de Noir, met een productie van 20.000 flessen. ‘De wijn verkoopt bijzonder goed in Scandinavië’, vertelt hij. Afgelopen jaar introduceerde hij zijn eerste eigen wijn, de Gypsy One, een BdN, met een nieuwe branding en etiket voor het domein. ‘Dit is voor mij de toekomst van BdN. De wijn komt niet door de selectiecriteria van Ahrwijnen, daarom heb ik het geclassificeerd als ‘landwein’, vertelt Lukas. ‘Ik heb voor de landwein zelf handmatig alle druiven geselecteerd van mijn wijngaarden in Altenahr Eck, alleen kwaliteitsdruiven. Na de ‘whole bunch fermentation’ volgt 6 maanden rijping op gebruikte chardonnayvaten van Louis Latour uit de Bourgogne. Voor mij is dit de toekomst van blanc de noir!’
Hij lijkt vooralsnog het gelijk aan zijn kant te hebben: inmiddels is Gypsy One 2019 uitverkocht net zoals zijn eerste 800 flessen botteling van sauvignon blanc.

Lukas Sermann
Lukas Sermann

Gastronomische proef op de som bij Beulings

Om te zien hoe de geproefde blanc de noirs presteerden naast uiteenlopende culinaire creaties, namen we de wijnen mee naar restaurant Beulings. We genoten er van een aantrekkelijk Midzomermenu, dat bestond uit onderstaande gerechten. Per gerecht vermelden we de wijn(en) die de mooiste combinatie opleverde(n).

Think Pink

Think Pink

Gedroogde tomaat, rabarber, ricotta, gerookte tomatenmousse, zeewier

8

Blanc de Noir Handwerk, Bertram-Baltes, Ahr, Duitsland 2019
Spätburgunder, op staal gehouden; rustige geur, vettige impressie, schoon, hoge frisse zuren, sprankelend, moderne wijn met spanning, goede lengte, eigenzinnige stijl, doordrinkbaar, veel lengte (11,5%) Lekker Sapje € 14,75

9

Gypsy One Blanc de Noir, Sermann, Landwein, Duitsland 2019
Spätburgunder, 65 jaar oude stokken; lichtroze kleur, compleet andere aroma’s, veel sap, rijp fruit, goede zuren, mooie lichte houtinvloed, crèmig/romig, strakke tonen in afdronk, doet het uitstekend bij mooie gerechten, veel concentratie, diepgang en lengte, cultwijn, slechts 250 flessen van gemaakt, de grote verrassing van deze proeverij en favoriet bij de panelleden (12,5%) Wijn op Dronk € 16,00

Wijn & spijs
De wijn van Bertram-Baltes pakt het complete gerecht goed op en er ontstaat een evenwichtig geheel. Alle aroma’s van wijn en gerecht komen fraai uit de verf.
De wijn van Sermann draagt het gerecht. De zuren en bitters sluiten mooi op elkaar aan, en er ontstaat een verrassend crèmig smaakprofiel.

Butter en Beans

Butter and Beans

Boontjes – Coco di Paimpol, ansjovis en schorrenkruid, ansjovisboter

8,5

Blanc de Noir, Jean Stodden, Ahr, Duitsland 2019
Spätburgunder; licht van kleur, vol en breed in geur en smaak, intens en aromatisch, geur- en smaaktonen volgen elkaar op, sappig, mooie zuren en bitters, heeft lucht nodig, klassieke stijl, mooi gedoseerd, zeer goed inzetbaar in gastronomie (12%) Anfors Imperial € 22,95

Wijn & spijs
Perfecte combinatie, gastronomisch hoogstandje. De wijn pakt veel smaakaroma’s van het gerecht op en er ontstaat een levendig, complex en harmonieus geheel.

Butter en Beans
Pomme de Terroir

Pomme de Terroir

Opperdoezers van Hero Stam met Hollandse zuringsaus

8,5

Illusion Blanc de Noir, Meyer-Näkel, Ahr, Duitsland 2019
Spätburgunder, 90% staal, 10% grote vaten; correcte kleur, plezierig en harmonieus, precies gemaakt, spritzig, schoon, voornaam smaakpalet met veel lengte (12,5%) Wijn op Dronk € 18,50

Wijn & spijs
De slanke structuur van de wijn geeft het gerecht de ruimte. Vooral door de smaakvolle brioche in combinatie met de opperdoezer en de zuringsaus komt een perfecte balans tot stand.

Glas en Noot

Glas en Noot

Zoete aardappel-glassnoodle, komkommer, pittige cashewcrème, zacht gegaarde inktvis

9

Illusion Blanc de Noir, Meyer-Näkel, Ahr, Duitsland 2011
Spätburgunder, oranjegele kleur, intens, vol, goede zuren, crèmig, geur- en smaaktonen volgen elkaar op, rijp, mooie concentratie, volume, sappig, verrassend, gastronomiwche wijn, mooi bij wit vlees en wild, schitterend ontwikkeld (13%)

Wijn & spijs
De rijpe en complexe wijn van Meyer-Näkel gaat in eerste instantie over het gerecht heen. Maar dankzij de kruidige tonen van het gerecht wordt de balans hersteld. Er ontstaat een verrassend goede aansluiting tussen wijn en gerecht en de combinatie is rijk en aromatisch.

Glas en Noot
Konro roast

Konro Roast

Konro gegrilde premium sparerib, aubergine en zonnebloemhart

9

Gypsy One Blanc de Noir, Sermann, Landwein, Duitsland 2019
Spätburgunder, 65 jaar oude stokken; lichtroze kleur, compleet andere aroma’s, veel sap, rijp fruit, goede zuren, mooie lichte houtinvloed, crèmig/romig, strakke tonen in afdronk, doet het uitstekend bij mooie gerechten, veel concentratie, diepgang en lengte, cultwijn, slechts 250 flessen van gemaakt, de grote verrassing van deze proeverij en favoriet bij de panelleden (12,5%) Wijn op Dronk € 16,00

Wijn & spijs
Ook hier scoort de wijn van Sermann verrassend goed. De wijn neemt alle componenten moeiteloos op en het geheel is harmonieus en bijzonder smakelijk.

Beulings, Amsterdam, 020-3206100

Ook geproefd

7,5

Blanc de Noir trocken, Mayschoss Altenahr, Ahr, Duitsland 2019
Spätburgunder; lichtroze uiterlijk, redelijk volume in geur, groente, sappige aanzet, mals, zoetje, rondeur met mooie kruidigheid, vooral goede vulling, veilig en toegankelijk (12,5%) Hanos € 12,05

8+

Blanc de Noir, Adeneuer, Ahr, Duitsland 2017
Spätburgunder; licht van kleur, heel afwijkende geur, strakker, mooie zuren, verfrissende spanning, schoon, hint van kamille, uitstekende balans, finesse (12,5%) Wijn op Dronk € 13,50

8-

Blanc de Noir, Meyer-Näkel, Ahr Duitsland 2018
Spätburgunder; duidelijk roze kleur, beetje atypische geur, evenwichtig, meer dikte, wat voller, maar ook meer geprononceerde zuren, fijne kruidigheid, levendige finale, maaltijdwijn, prima lengte (13%) Wijn op Dronk € 18,50