nine seconds

Basket Press Shiraz 2008
Basket Press Shiraz 2008 M

Basket Press Shiraz, Rockford, Barossa Valley, Australië 2008

9 seconds, Proefschrift

9 seconden of 12 uur? Snel een wijn keuren kan iedereen, maar er zijn wijnen die tijd nodig hebben. Soms een uur, soms een dag. Via slow tasting dring je door tot de essentie. Deze keer aandacht voor een iconische wijn uit Australië.
proefnotities Jan van Lissum

9 seconds is een platform voor bijzondere en aparte wijnen. Dat zijn niet per se de duurste, want ook op een lager prijsniveau zijn excellente flessen met een bijzonder verhaal te koop. De titel staat voor een bepaalde kwaliteit van afdronk van een wijn. Met 9 seconden afdronk is een wijn in de theorie lang van afdronk. En terwijl elke goede proever op dat moment concludeert dat hij met een interessante wijn te maken heeft, stopt hier de theorie. Latere fases bestaan gewoonweg niet na 9 seconden. Het perfecte moment waarop wijn zijn intrinsieke, unieke waarde toont, ligt echter verder weg, vaak enkele uren, soms wel tot twee dagen. Dan is het een beleving om hem te proeven en om er over te schrijven…

Achtergrond
Robert O’Callaghan was zijn tijd ver vooruit toen hij in 1984 van start ging met zijn archaische boutique winery.
Nadat hij midden jaren zestig het wijnmakersvak geleerd had bij Seppelts in Rutherglen, Victoria, en vervolgens bij verschillende bedrijven in de Barossa Valley had gewerkt, kocht hij in 1971 een verlaten wijngoed in Tanunda. Het was niet veel meer dan een oude schuur, een klein huisje uit de jaren 1850 en een stukje land van 2 hectare. Voor de prijs hoefde hij het niet te laten: hij verkocht zijn bestelbusje, kocht het terrein en hield nog geld over, waarmee hij met beplanten kon beginnen. De grondprijzen waren zeer laag, de Australische wijnbouw maakte in de jaren zeventig en vooral tachtig een crisis door. Een buitenlandse afzetmarkt voor Australische wijn was er nog niet of nauwelijks en de binnenlandse markt raakte verzadigd. De regering voerde een ontmoedigingsbeleid en bood wijntelers antrekkelijke premies om hun oude shiraz-wijngaarden te rooien. Het devies luidde: moderniseren of ander werk kiezen.

O’Callaghan koos een tegengestelde route. Zijn ideaal was het om karaktervolle, typische Barossawijnen te maken, zoals ze gemaakt werden in voorgaande decennia. Met gebruik van traditionele teelt- en vinificatiemethoden en druivenrassen die de eerste wijnbouwfamilies in deze streken hadden aangeplant: shiraz, cabernet sauvignon, grenache, mataro, riesling, sémillon en frontignan. Met geleend geld bouwde hij een kleine winery, geheel in de stijl van de oude woning, die hij vervolgens voorzag van allerlei vintage vinificatieapparatuur die hijzelf helemaal opknapte. Veel ervan kon hij voor een habbekrats kopen van bedrijven die aan het moderniseren waren, of kreeg hij voor niets: een houten Bagshaw Crusher-Destemmer uit circa 1880, aangedreven door een benzinemotortje uit 1912, een oude Basket Press en gebruikte Franse en Amerikaanse vaten in diverse maten.

Naast zijn eigen kleine wijngaard ging hij samenwerken met wijnbouwers in diverse regio’s: Ebenezer, Eden Valley, Central Barossa, Kalimna, Moppa Springs. Sinds de eerste Duitse families in het midden van de 19e eeuw waren neergestreken in de Barossa Valley, was er een lappendeken ontstaan van kleine familiewijngaarden, meestal onderdeel van een gemengd zelfvoorzienend landbouwbedrijfje. Robert had sinds de jaren zestig de streek goed leren kennen en contacten gelegd met veel van die kleinschalige wijnbouwers. Hij selecteerde veelal oude shirazwijngaarden, tussen de 60 en 140 jaar oud, en door een redelijke prijs te bieden voor de druiven wist hij de boeren ervan te weerhouden de stokken te rooien. De ruime keuze aan kleine wijngaarden, en daarmee een grote variatie aan microklimaten en bodemstructuren, maakt het mogelijk jaarlijks op basis van de oogstresultaten de ideale blends samen te stellen.

Terwijl de Australische wijnindustrie zich in het algemeen steeds meer begon te richten op modernisering, schaalvergroting, commercialisering en een internationale afzetmarkt, zocht O’Callaghan zijn heil in kleinschaligheid, traditie, precisie, handwerk, geduld, regionale typiciteit en last but not least een persoonlijke klantenbinding. Ook nu nog verkoopt hij het grootste deel van zijn wijn direct aan zijn klanten, via cellar door en mail order. Daarnaast kun je bij een paar speciaalzaken en gerenommeerde restaurants in het land terecht voor de wijnen van Rockford en wordt er niet meer dan 5% van de productie geëxporteerd.

De Basket Press Shiraz, geproduceerd sinds 1984, is uitgegroeid tot een van absolute icoonwijnen en heeft er onder andere voor gezorgd dat Rockford steevast deel uitmaakt van Lanton’s ‘Exceptional’-kwalificatielijst, naast grootheden als onder meer Penfolds (Grange), Clonakilla, Cullen Wines, Henschke, Jim Barry, Torbreck, Leeuwin Estate, Grosset, Mosswood en Giaconda. Maar ook Rockford’s Sparking Black Shiraz en de Rifle Range Cabernet Sauvignon zijn onder liefhebbers zeer gewild.
Qua stijl wijken de wijnen van Rockford duidelijk af van andere grote Barossawijnen, die het vaak vooral moeten hebben van hun indrukwekkende rijkdom, concentratie en kracht. Rockford staat voor een verrassend mooie balans tussen kracht, rijping, rijkdom, frisheid, souplesse en elegantie.

Tegenwoordig vormen niet alleen de wijnen van Rockford een droom voor menig wijnliefhebber. De kleine boutique winery oogt als een levend museum en is een populaire bestemming voor wijntoeristen die te weten wil komen hoe er een kleine eeuw geleden wijn gemaakt werd. En voor diverse beginnende, eigenzinnige wijnmakers is het een favoriete stageplaats.

Proefnotities
Eerste indrukken

Zeer veel kleur, versmolten geur en smaak, superfruitig, mooie rijping. Bijna velours mondcontact, fraaie tannine, rijk aan smaak, prima balans, zeer veel lengte. Typische Barossawijn met frisse zuren en veel finesse. Niet drogend en nog altijd doordrinkbaar. Op klassieke wijze gemaakte wijn, gerijpt op gebruikte Franse en Amerikaanse vaten: qua mondbeleving en textuur iets vergelijkbaar met grootse, klassieke wijnen uit de Rioja. Echte Australische cultwijn die thuishoort in het rijtje van Penfold’s Grange, Henschke’s Hill of Grace, Torbreck Runrig, Jim Barry The Armagh, Clonakilla, Moss Wood Cabernet, etc.

Na 4 uur

Nog altijd volle kleurintensiteit, homogeen, zeer donker centrum en lichte vertekening aan de rand. Zacht en breed geur- en smaakpalet met rijpe, bijna zwoele aroma’s. Veel indrukwekkende tonen van zwart fruit, opvallend hoge zuren gekoppeld aan mooie kruidige ondertoon.

Na 6 uur

Fijne structuur, opkomst van chocoladetonen in de smaak met passende bittertjes. De zuren blijven goed intact en de ‘dikte’ van de smaak blijft aanwezig. Het klassieke Barossakarakter toont zich volledig. Mooie shiraztonen blijven delicaat doorkomen, met op de achtergrond florale impressies. Wijn met grootse finesse en lengte.

Technische gegevens

Druivenras shiraz
Herkomst geselecteerde 60-140 jaar oude kleine wijngaarden met uiteenlopende hoogteligging, microklimaten en bodemsamenstelling in Central Barossa, Kalimna, Ebenezer, Moppa Springs, Eden Valley
Bodem algemeen: roodbruine aarde op klei
Vinificatie handmatige oogst, druiven worden ontsteeld en gekneusd in 19e-eeuwse Bagshaw Crusher, 1 week fermentatie (met gebruik van gekweekte gisten) en maceratie in open leistenen vaten, milde persing in de basket press
Oudering 24-30 maanden in voor het merendeel gebruikte Amerikaanse en Franse eiken vaten van 300 en 2500 liter (maximaal 15% nieuw hout)
Eerste jaargang geproefde wijn 1984
Alcohol 14,5%

Robert O'Callaghan

Robert O’Callaghan